طلاق توافقی یکی از راههای پایان دادن به زندگی مشترک است که در سالهای اخیر افزایش چشمگیری داشته است. بسیاری از زوجین ترجیح میدهند به جای کشمکش و جنجال برای انحلال رابطه زوجیت، از روش مسالمت آمیزی به نام طلاق توافقی برای جدایی اقدام کنند. البته این موضوع برای همگان واضح و روشن است که پدیده طلاق، هرچند به صورت توافقی کار سادهای نیست و اثراتی بر روح و روان زوجین و فرزندان آنها باقی خواهد گذاشت.
با این حال در طلاق توافقی معمولا اثرات مخرب و آسیبهای کمتری نسبت به سایر طلاقها ایجاد میشود. به جهت اینکه زن و شوهر با توافق و تراضی برای طلاق توافقی اقدام میکنند و فرزندان آنها نیز در دوره کشمکشهای این طلاق، دعوا و درگیری کمتری را نسبت به سایر انواع طلاق، نظارهگر خواهند بود. در این مطلب قصد داریم در خصوص صفر تا صد طلاق توافقی توضیح دهیم و نکاتی را مطرح کنیم. اگر میخواهید نسبت به این مسئله، اطلاعات بیشتری کسب کنید پیشنهاد میکنیم که این مطلب را تا انتها مطالعه کنید.
طلاق توافقی چیست؟
طلاق توافقی یکی از انواع طلاق است که نسبت به سایر شیوههای طلاق، تنشهای کمتری دارد و نسبتا سریعتر انجام میشود. معمولا زن و شوهرهایی که میخواهند پروسه طلاق آنها با بیشتری به نتیجه برسد و خودشان آسیب روحی کمتری ببینند، توافق میکنند که به شیوه توافقی از یکدیگر جدا شوند.
در این شیوه از طلاق، زن و شوهر در خصوص تمام جنبههای زندگی مشترک خود، توافق میکنند و در رابطه با حقوق مالی و غیر مالی خودشان و فرزندان، تعیین تکلیف میکنند تا روند طلاق را تسریع ببخشند.
زن و شوهری که قصد دارند به صورت توافقی جدا شوند، در مورد مهریه، نفقه، جهیزیه، حضانت و زمان ملاقات طفل با هم توافق میکنند و نتیجه این توافق را در متنی تحت عنوان، توافقنامه مینویسند. سپس این توافقنامه را به دادگاه ارائه میدهند تا قاضی در جریان توافقات آنها قرار بگیرد.
آشنایی با مراحل طلاق توافقی
اولین اقدامی که لازم است خانم و آقا برای طلاق توافقی انجام دهند، توافق در خصوص حقوق مالی و غیرمالی است که در توافقنامهای که پیشتر مطرح کردیم، نوشته میشود. با توجه به اینکه زن و شوهر در خصوص این حقوق، با یکدیگر توافق کردهاند، توافق آنها برای قاضی دادگاه محترم و قابل پذیرش خواهد بود.
مراجعه به مشاوره و غربالگری برای طلاق توافقی
پس از توافقات اولیه، لازم است زن و شوهر برای مشاوره و غربالگری اقدام کنند. برای این موضوع باید در سامانهای به نام سامانه مسیر ثبت نام کنند و اطلاعات هویتی خودشان را وارد کنند و کد رهگیری بگیرند. سپس تاریخ و مکان جلسات مشاوره آنها تعیین خواهد شد. لازم است که زن و شوهر در جلسات مشاوره شرکت کنند. مدت این جلسات که معمولا هر 10 روز یکبار است، حداقل 45 روز تا سه ماه زمان میبرد.
البته در شهرهای مختلف ممکن است رویه متفاوت باشد. در بعضی شهرها این امکان وجود دارد که به جای زن وشوهر، وکلای آنها در جلسات غربالگری حاضر شوند ولی در بعضی دیگر از شهرها این موضوع به هیچعنوان قابل قبول نیست و زن و شوهر، خودشان باید در جلسات مشاوره و غربالگری حضور داشته باشند. چنانچه این جلسلا موثر نباشد و موجب انصراف زوجین از طلاق نشود، در این صورت مرکز مشاوره یک گواهی با عنوان گواهی عدم انصراف از طلاق برای آنها صادر خواهد کرد.
دادخواست طلاق توافقی
با پایان جلسات مشاوره و غربالگری، لازم است که زن و شوهر، دادخواست طلاق توافقی را در یکی از دفاتر خدمات الکترونیک قضایی ثبت کنند تا موعد دادرسی و شعبه رسیدگی کننده به پرونده طلاق آنها مشخص شود.
زمان و مکان تشکیل جلسه دادرسی به زن و شوهر ابلاغ میشود. با تشکیل جلسات دادرسی، خانم و آقا باید در این جلسات حاضر شوند . چنانچه وکیل داشته باشند، وکیل بهجای آنها تمام مراحل را انجام خواهد داد. البته نکتهای که باید مطرح شود این است که زن و شوهر نمیتوانند هر دو به یک وکیل وکالت دهند. یعنی لازم است هرکدام وکیل مجزا داشته باشند.
احراز عدم بارداری زوجه
باردار بودن یا عدم بارداری خانم هم باید احراز شود. اگر خانم در دوران عقد قصد طلاق توافقی داشته باشد و باکره بودن او اثبات شده باشد، در این صورت نیازی به آزمایش مجدد نیست. همچنین در شرایطی که خانم و آقا هر دو اقرار کنند که زوجه باردار است، این اقرار آنها برای اثبات بارداری خانم کفایت میکند.
چنانچه خانمی یائسه باشد و در دوران یائسگی برای طلاق توافقی اقدام کند، برای این خانم نیز گواهی عدم بارداری ضرورت ندارد. در غیر این صورت لازم است زوجه ، مدارک اثبات عدم بارداری را به دادگاه ارائه دهد.
صدور گواهی عدم امکان سازش توسط دادگاه
چنانچه پس از تشکیل جلسات متعدد، برای قاضی دادگاه محرز شود که امکان سازش بین زن و شوهر وجود ندارد، در این صورت قاضی گواهی عدم امکان سازش را صادر خواهد کرد. صدور حکم به معنی مجوزی از دادگاه برای اجرا شدن صیغه طلاق و جدایی زن و شوهر است.
مراجعه به دفتر ثبت طلاق
زن و شوهر با ارائه گواهی عدم امکان سازش در دفتر رسمی ازدواج و طلاق، میتوانند برای اجرا شدن صیغه طلاق اقدام کنند. پس از اجرای صیغه طلاق، مهر طلاق در شناسنامه هر یک از زوجین زده خواهد شد و آنها به صورت قانونی از یکدیگر جدا میشوند.
این مراحلی که مطرح شد، صفر تا صد طلاق توافقی است که ممکن است چند ماه تا یک سال زمان ببرد. چنانچه زن و شوهر این مراحل را به وکیل طلاق کاشان بسپارند، انجام این پروسه، در مدت کوتاهتری صورت خواهد گرفت.
قانون جدید طلاق توافقی
در قانون مدنی کشورمان که مصوب 1307 است، هیچ مادهای به موضوع طلاق توافقی اختصاص نداشت. اولین بار این شیوه از طلاق در ماده 8 قانون حمایت خانواده مصوب 1353 مطرح شد. مطابق این قانون زن و شوهر میتوانستند توافق کنند و پس از آن تقاضای خودشان را برای طلاق و دریافت گواهی عدم امکان سازش به دادگاه ارائه دهند.
قانون جدید حمایت خانواده که مصوب 1391 است، به صورت کامل و با بیان شرایطی در خصوص طلاق توافقی تعیین تکلیف کرده است. مطابق ماده 25 این قانون، در طلاق توافقی، زن و شوهر لزوما باید به مراکز مشاوره خانواده مراجعه کنند. چنانچه خودشان به این مراکز مراجعه نکرده باشند، قاضی آنها را به یکی از مراکز مشاوره، ارجاع خواهد داد.
یکی دیگر از مواردی که در این قانون در خصوص طلاق توافقی مطرح شده است، عدم ضرورت مراجعه به داور است. مطابق ماده 26 قانون حمایت خانواده جدید، نیازی نیست که در طلاق توافقی، زوجین به داور ارجاع داده شوند. در حالی که در سایر انواع طلاق، لازم است زوجین به داور نیز مراجعه کنند.
همچنین مطابق این قانون، مدت اعتبار گواهی عدم امکان سازش، 3 ماه است. به این ترتیب اگر زوجین ظرف سه ماه پس از صدور این گواهی، به یکی از دفاتر رسمی ازدواج و طلاق مراجعه نکنند، این گواهی از درجه اعتبار ساقط خواهد شد.
طلاق توافقی در دوران عقد
گاهی ممکن است زن و شوهر در دوران عقد، به این نتیجه برسند که نمیتوانند زندگی خوبی داشته باشند و برای یکدیگر زوج مناسبی نیستند. به همین دلیل پیش از شروع زندگی مشترک، توافق میکنند که از یکدیگر جدا شوند.در این شرایط نیز آنها میتوانند در خصوص مهریه و سایر حقوق مالی توافق کنند.
مطابق قانون، زن در صورت باکره بودن مستحق دریافت نصف مهریه خواهد بود. چنانچه شوهر موافق باشد این مهریه را به خانم خواهد داد و از یکدیگر جدا میشوند.
این امکان نیز وجود دارد که زن بخشی از این نصف مهریهای که به او تعلق میگیرد را به همسرش ببخشد یا بذل کند و از او جدا شود.
درواقع در طلاق توافقی در دوران عقد نیز همه چیز به توافق طرفین بستگی دارد.
در صورت باکره بودن زوجه، این امکان وجود دارد که نام آنها از شناسنامه یکدیگر پاک شود. چنانچه خانم یا آقا مایل باشند که نام همسر را از شناسامه پاک کنند، پس از طلاق، میتوانند برای این موضوع نیز اقدام کنند.
نفقه در طلاق توافقی
مطابق قانون مدنی، نفقه زن و فرزندان به عهده مرد است. یعنی مرد مکلف است که نفقه همسرش را بپردازد. نفقه شامل خوراک، پوشاک، اثاث منزل و هزینههای درمانی و بهداشتی و مواردی مانند آن است. معمولا در زمان طلاق این موضوع مورد بررسی قرار میگیرد. چنانچه مشخص شود که مرد این وظیفه را در قبال همسرش یه صورت تمام و کمال انجام نداده است، در این صورت کارشناس این مورد را بررسی میکند و مبلغی به عنوان نفقه تعیین میشود تا شوهر به ازای نفقه دوران زوجیت به خانم بپردازد.
در طلاق توافقی، زن و شوهر میتوانند در خصوص نفقع نیز توافق کنند. یعنی ممکن است خانم با دریافت مبلغی کمتر از نظر کارشناس، با شوهرش توافق کند.
پرداخت نفقه فرزندان نیز به عهده پدر است. یعنی پدر مکلف است که وسایل زندگی، خوراک، پوشاک، مسکن و هزینه تحصیل و درمان فرزندان را بپردازد. در زمان طلاق توافقی پدر ومادر میتوانند برای این موضوع نیز توافق کنند.
ممکن است پدری با توجه به شرایط خاص، بیماری یا و سایر هزینههای زندگی فرزندش با مادر توافق کند که هزینه کامل درمان او را به همراه سایر مخارج، به عهده خواهد گرفت.
همچنین ممکن است مادر با پدر توافق کند که خودش این هزینهها را پرداخت کند.
گاهی ممکن است پدری با مادر فرزندان، توافق کند که برای کاهش اثرات مخرب طلاق و کاهش تنشهای فرزندانش، مبلغی قابل توجه برای او بپردازد تا فرزند بابت تامین هزینه تحصیل یا زندگی خود نگرانی نداشته باشد و از این بابت پس از جدایی، مشکلات مالی به مادر تحمیل نشود.
همه این موارد به توافق زن و شوهر بستگی دارد.
حضانت فرزندان در طلاق توافقی
در طلاق توافقی حضانت فرزندان نیز قابل توافق خواهد بود. پدر و مادر میتوانند در این زمینه نیز با توافق پیش بروند. چنانچه پدر آگاه باشد که فرزندان او در کنار مادر آرامش بیشتری دارند و مادر نیز از این موضوع رضایت دارند، ممکن است با همسرش توافق کند و حق حضانت خود را به او واگذار کند.
همچنین ممکن است خانمی به دلیل مهاجرت، بیماری، ناتوانی جسمی و مواردی از این قبیل با شوهرش توافق کند و حق حضانت خود را نسبت به فرزندانش به پدر منتقل کند. مطابق قانون مدنی حضانت دختر و پسر تا 7 سالگی با مادر است ولی این امکان وجود دراد که مادر حضانت خودش را به پدر واگذار کند.
همچنین حق حضانت فرزند دختر از 7 سالگی تا 9 سالگی با پدر است و حضانت فرزند پسر نیز از 7 تا 15 سالگی با پدر خواهد بود. چنانچه توافق حاصل شود، این امکان وجود دارد که پدر این حق خود را به مادر واگذار کند.
البته لازم به ذکر است که گاهی شرط توافق طرفین، حضانت است. یعنی ممکن است مادر یا پدر شرط کنند که در صورتی برای طلاق توافقی اقدام خواهند کرد که حضانت فرزندان با آنها باشد.
به هر ترتیب زن و شوهر باید نتیجه توافقات خودشان را در توافقنامه بنویسیند و به دادگاه ارائه دهند.
مهریه در طلاق توافقی
یکی از مهمترین موضوعاتی که در زمان طلاق اهمیت بیشتری پیدا میکند، مهریه است. مهریه به محض جاری شدن عقد نکاح به عنوان حق زن و تکلیف شوهر او شناخته میشود. یعنی شوهر ملک است که این مهریه را به زوجه بپردازد. در زمان طلاق توافقی و نوشتن توافقنامه، زن و شوهر میتوانند در خصوص مهریه نیز توافق کنند.
لازم به ذکر است که بر خلاف تصور عموم، در طلاق توافقی زن ملزم به بخشیدن تمام مهریه نیست و زوجین میتوانند در خصوص آن، با یکدیگر توافق کنند. گاهی ممکن است زن در زمان طلاق توافقی، نصف مهریه یا مالی معادل آن را دریافت کند. همچنین ممکن است شوهر به پاس زحمات همسرش در طول زندگی مشترک، تمام مهریه او را بپردازد. این موارد نیز به صورت کامل قابلیت توافق دارند.
مثالهایی در رابطه با نحوه توافق زوجین برای مهریه
با توجه به مسالمت آمیز بودن این شیوه از طلاق، معمولا زن و شوهر به دنبال این موضوع هستند که با درگیری کمتر و آرامش بیشتری جدا شوند. گاهی ممکن است شوهر برای اینکه ثبات زندگی خانم و فرزندانش با مشکلی مواجه نشود، منزلی که در آن سکونت دارند را به جای مهریه به همسرش بدهد و خانم نیز با این موضوع موافق باشد.
در شرایطی هم که محل کار خانم یا محل تحصیل فرزندان با خانه آنها فاصله زیادی دارد، ممکن است آقا خودروی خودش را به جای بخشی از مهریه به خانم بدهد تا همسر و فرزندانش، در رفت آمد مشکلی نداشته باشند. در صورت رضایت و توافق خانم، این موضوع باید در توافقنامه مطرح شود.
در شرایطی نیز ممکن است خانم اعلام کند که صرفا یک سوم مهریه خودش را دریافت میکند و از شوهر جدا میشود. در این صورت اگر آقا با این موضوع اعلام موافقت کند، توافق آنها در متن توافقنامه نوشته خواهد شد. مثلا اگر مهریه خانم 60 سکه تمام بهار آزادی باشد، به دلیل توافق او مبنی بر دریافت یک سوم مهریه، شوهر باید 20 سکه به او بدهد.
زن و شوهر این امکان را دارند که در خصوص پرداخت کامل و یکجا یا اقساطی بودن پرداخت حقوق مالی از جمله مهریه با یکدیگر توافق کنند.
مشاوره با وکیل طلاق توافقی
همانطور که متوجه شدید، این نوع طلاق مانند نامش بر اساس توافق طرفین است. شاید فکر کنید که با این وجود به تنهایی میتوانید مراحل طلاق توافقی را بدون راهنمایی طی کنید اما طی کردن این مراحل بدون مشورت با وکلا باعث اتلاف وقت و در مواردی پیامد های حقوقی بعد از طلاق را برایتان به دنبال دارد.
شما میتوانید جهت دریافت مشاوره حقوقی با وکلای موسسه وکیل کاشان در تماس باشید.
