عنوان سئو (Meta Title): قانون جدید مهریه و سقف ۱۴ سکه در کاشان | آخرین وضعیت
توضیحات متا (Meta Description): سقف کیفری مهریه به ۱۴ سکه کاهش یافت، اما شورای نگهبان آن را خلاف شرع دانست. آیا قانون جدید مهریه اجرا شده؟ تأثیر آن بر پرونده‌های مهریه در کاشان چیست؟ راهنمای عملی.
کلمه کلیدی اصلی: قانون جدید مهریه در کاشان
کلمات کلیدی مکمل: سقف ۱۴ سکه مهریه، شورای نگهبان، وکیل خانواده کاشان، اعسار و تقسیط مهریه، دعاوی خانوادگی کاشان.
مقدمه: قانونی که تصویب شد، اما تأیید نشد
در کاشان، بسیاری از زوجین و وکلای خانواده با یک سؤال تکراری مواجه هستند: «آیا قانون جدید مهریه اجرا شده است؟ آیا مهریه به ۱۴ سکه محدود شده؟»
پاسخ کوتاه این است: نه، هنوز نه.
مجلس شورای اسلامی در آذر ۱۴۰۴ با کاهش سقف کیفری مهریه از ۱۱۰ سکه به ۱۴ سکه موافقت کرد . هدف اعلام‌شده، کاهش تعداد زندانیان مهریه و حبس‌زدایی بود. اما این مصوبه با واکنش‌های حقوقی و شرعی مواجه شد. شورای نگهبان در شهریور ۱۴۰۵ اعلام کرد که این مصوبه واجد ایرادات شرعی است و آن را به مجلس بازگرداند .
بنابراین، تا زمان اصلاح و تأیید نهایی، قانون فعلی (با سقف ۱۱۰ سکه) همچنان ملاک عمل است . این ابهام، تأثیر مستقیمی بر پرونده‌های مهریه در کاشان دارد و شناخت دقیق آن برای هر دو طرف ضروری است.
۱. مصوبه مجلس چه می‌گفت و چرا جنجالی شد؟
مصوبه مجلس دو بخش اصلی داشت:
بخش اول: کاهش سقف کیفری به ۱۴ سکه. بر اساس این مصوبه، اگر مهریه تا ۱۴ سکه باشد و زوج از پرداخت خودداری کند، ضمانت اجرای کیفری (حبس یا پابند الکترونیکی) اعمال می‌شد. اما برای مازاد بر ۱۴ سکه، دیگر ضمانت اجرای کیفری وجود نداشت و زوجه فقط از طریق حقوقی (توقیف اموال، ممنوع‌الخروجی) می‌توانست مطالبه کند .
نکته مهم: این مصوبه سقفی برای میزان مهریه تعیین نکرده بود. زوجین همچنان می‌توانستند هر مقدار مهریه توافق کنند (۵۰۰ سکه، ۱۰۰۰ سکه و…). تنها تفاوت این بود که برای مازاد بر ۱۴ سکه، امکان حبس زوج وجود نداشت .
بخش دوم: جایگزینی حبس با پابند الکترونیکی. برای بدهکاران مهریه، به جای زندان، نظارت الکترونیکی پیش‌بینی شده بود تا زوج بتواند به فعالیت اقتصادی ادامه دهد و بدهی خود را بپردازد .
۲. چرا شورای نگهبان با آن مخالفت کرد؟
شورای نگهبان دو ایراد اصلی به مصوبه وارد دانست:
ایراد اول: محدود کردن ضمانت اجرا به ۱۴ سکه، خلاف شرع است. استدلال شورا این بود که اگر زوج توانایی مالی پرداخت مهریه را دارد اما عمداً از پرداخت خودداری می‌کند (مدیون موسر مماطل)، صرف اینکه مهریه بیش از ۱۴ سکه است، نباید ضمانت اجرای وصول (حبس) را از بین ببرد. به عبارت دیگر، تعداد سکه نباید جایگزین بررسی توانایی واقعی زوج شود .
ایراد دوم: انحصاری کردن نظارت الکترونیکی. شورا اعلام کرد که واژه «صرفاً» در مصوبه، اختیار قاضی را برای برخورد با بدهکار توانمندی که از پرداخت خودداری می‌کند، محدود می‌کند. در برخی موارد، قاضی باید بتواند حبس را انتخاب کند .
۳. پس الان وضعیت قانونی مهریه در کاشان چگونه است؟
تا زمانی که مصوبه اصلاح و تأیید نهایی نشود، قانون فعلی ملاک عمل است. این یعنی:
- سقف کیفری همچنان ۱۱۰ سکه است. اگر مهریه تا ۱۱۰ سکه باشد و زوج توان پرداخت نداشته باشد، امکان اعمال ضمانت اجرای کیفری (حبس) وجود دارد. برای مازاد بر ۱۱۰ سکه، زوجه باید از طریق حقوقی (توقیف اموال) مطالبه کند .
- میزان مهریه محدود نشده است. زوجین همچنان می‌توانند هر مقدار مهریه تعیین کنند و کل آن قابل مطالبه است .
- اعسار و تقسیط همچنان مسیر اصلی دفاعی زوج است. اگر زوج توان پرداخت یکجای مهریه را ندارد، می‌تواند دعوای اعسار یا تقسیط مطرح کند .
نکته مهم: اگر پرونده مهریه شما در جریان است و وکیل طرف مقابل به «قانون جدید ۱۴ سکه» استناد می‌کند، بدانید که این استناد در حال حاضر مبنای قانونی معتبری ندارد، زیرا مصوبه هنوز تأیید نشده است.
۴. چه چیزی در آینده ممکن است تغییر کند؟
با توجه به ایرادات شورای نگهبان، احتمالاً مصوبه اصلاح‌شده‌ای تصویب خواهد شد که:
- سقف ۱۴ سکه را حفظ کند، اما استثنایی برای بدهکار توانمند (موسر مماطل) در نظر بگیرد تا قاضی بتواند در صورت اثبات توانایی مالی و امتناع عمدی، حبس اعمال کند.
- نظارت الکترونیکی را به‌عنوان گزینه اصلی حفظ کند، اما اختیار قاضی برای حبس در موارد خاص را از بین نبرد .
تا آن زمان، پرونده‌های مهریه در کاشان بر اساس قانون فعلی (۱۱۰ سکه) پیش می‌روند.
۵. چه باید کرد؟ (راهنمای عملی برای کاشان)
اگر زوجه هستید و مهریه خود را مطالبه می‌کنید:
- بر اساس قانون فعلی (۱۱۰ سکه) اقدام کنید. مصوبه ۱۴ سکه فعلاً قابل استناد نیست.
- از ابزارهای حقوقی (توقیف اموال، ممنوع‌الخروجی) استفاده کنید.
- اگر زوج ادعای اعسار می‌کند، آماده باشید که توانایی مالی او را به چالش بکشید.
اگر زوج هستید و با مطالبه مهریه مواجه شده‌اید: - مسیر اعسار و تقسیط همچنان باز است .
- اگر مهریه بیش از ۱۱۰ سکه است، استناد به مصوبه ۱۴ سکه فعلاً بی‌فایده است، اما می‌توانید وضعیت مالی خود را برای کاهش اقساط یا اعسار مطرح کنید.
- با وکیل مشورت کنید تا از آخرین تحولات قانونی مطلع شوید.
جمع‌بندی
قانون جدید مهریه با سقف ۱۴ سکه، هنوز به مرحله اجرا نرسیده است. شورای نگهبان آن را خلاف شرع دانسته و به مجلس بازگردانده است. تا زمان اصلاح و تأیید نهایی، قانون فعلی (سقف ۱۱۰ سکه) ملاک عمل است. در کاشان که پرونده‌های مهریه بخش قابل توجهی از دعاوی خانوادگی را تشکیل می‌دهند، شناخت این ابهام قانونی و عدم استناد نادرست به مصوبه تأییدنشده، برای هر دو طرف حیاتی است.
دکتر سید میثم رضویه – وکیل پایه یک دادگستری در کاشان
- نشانی: کاشان، بلوار دانش، دانش ۲۳، مجتمع امین، طبقه چهارم
- تلفن: ۰۳۱۵۵۸۰۱۰۴۱ | همراه: ۰۹۱۳۳۶۳۷۳۶۷
- وب‌سایت: https://vakilkashan.com
خدمات مرتبط: دعاوی مهریه، اعسار و تقسیط، تعدیل اقساط، دعاوی خانوادگی در کاشان.
یادداشت تحریریه: این مقاله آموزشی است. وضعیت قانونی مصوبه مهریه در حال تغییر است و ممکن است در آینده نزدیک اصلاح و تأیید شود. پیش از هر اقدام، آخرین وضعیت قانونی را با وکیل بررسی کنید